8-10 września 2026 r., Hotel Gołębiewski w Karpaczu. Setki paneli, dziesiątki ścieżek tematycznych, tysiące uczestników. Na korytarzach degustacja win obok gadających maszyn, dyskusje o końcu kapitalizmu przy automatach do kawy. Równolegle mówi się o zrównoważonym rozwoju już nie tylko w kontekście klimatu ale i kultury, dziedzictwa, edukacji czy turystyki. Dominują roll upy firm medycznych, startupów, prezentacje prototypów przyszłości. XXXV Forum Ekonomiczne jak w soczewce obrazuje paradoks współczesności, a temat przewodni: Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian nasuwa pytania  – czy zmiana może być stabilna?  Jaki porządek chcemy zbudować w świecie bez precedensu?

Fot. Anna Fidos. Panel Media lokalne 2026+. Wspierając rozwój regionu – moderator Rafał Gajewski (Sądeczanin.info), Oksana Brovko (dyrektor wykonawcza, Stowarzyszenie Niezależnych Wydawców Regionalnych, Ukraina), Przemysław Hartmann (wydawca, Hartmann Media & Consulting), Adrian Krzanowski (redaktor naczelny, krosno24.pl) i Maciej Piątek (redaktor naczelny, Ino-online Media). Karpacz, 10.09.2026 r.

Świat na granicy?

Trudno oprzeć się wrażeniu, że tego roku w Karpaczu panowała atmosfera nadchodzącego przesilenia. Politycy, naukowcy, inwestorzy i dziennikarze wracają do tych samych słów: kryzys, konflikt, bezpieczeństwo, odporność. Przenikały z debat do kuluarów, stając się wspólnym językiem pojęć na trzech piętrach hotelu. Niepokój wybrzmiewał szczególnie w rozmowach o bezpieczeństwie Polski, gwarancjach sojuszniczych i strategii Europy wobec Rosji. Panele „Bezpieczeństwa Polski 2035”, przez „Broń jądrową dla Polski? Między własnymi zdolnościami nuklearnymi a gwarancjami sojuszniczymi”, po rozmowy o rosyjskim imperializmie  jak „Rok wojny? Rok pokoju? Perspektywy bezpieczeństwa dla Europy Środkowej i Wschodniej w 2027 roku”, „Jak może zakończyć się ta wojna? Scenariusze i realia” czy „Koniec globalizacji jaką znamy” nie pozostawiały złudzeń, że kryzys w różnych formach – choć nieformalnie  –  był  tematem przewodnim tegorocznego forum.

AI IS HERE

Normą jest już również AI – od paneli stricte technicznych, jak „Trzy Fabryki AI dla Polski. GAIA, PIAST i LUMI w Praktyce” czy „Gwiezdne halucynacje: AI w technologiach kosmicznych, gdzie błąd kosztuje miliony” militarnych („AI na froncie – nowa era konfliktów zbrojnych”, „Drony, roboty i algorytmy na polu walki XXI wieku”) medycznych („Po pierwsze nie szkodzić: czy AI jest dziś gotowa na autonomizację biomedycznych procesów?”), o edukacji („Czy szkoła nadąża za światem? Jak edukować pokolenie AI, a nie pokolenie testów”). Rozmowy generowały między obietnicą postępu a pytaniem o odpowiedzialność. Ta sama technologia ma usprawniać diagnostykę, wspierać nauczycieli, produkować treści, przekazywać informacje równocześnie zwiększając skuteczność działań zbrojnych. Zachwyt nad jej możliwościami sąsiadował z obawą przed skutkami błędu. Bo co jeśli maszyny przestaną słuchać człowieka?

Kryzys dziennikarstwa, piękno literówek

Przez AI zawód dziennikarz, niegdyś kojarzony się z prestiżem, dziś zmaga się z pytaniem o własną tożsamość. Wątek ten oficjalnie podjęto choćby podczas spotkania „Dziennik(ai)rstwo. Jak sztuczna inteligencja zmienia najciekawszą profesję na świecie” z Janem Kreftem, a także w panelach „Wojna o treści: media vs big techy” oraz „Bitwa o uwagę. Media, sztuczna inteligencja i odpowiedzialność za słowo w cyfrowym świecie” z udziałem przewodniczącej KRRiT Agnieszki Glapiak.

W tym kontekście szczególnie ciekawie wybrzmiewał temat mediów lokalnych. Panel „Media lokalne 2026+. Wspierając rozwój regionu” skłaniał do pytania, czy w świecie nadmiaru automatycznie wytwarzanych treści większą wartość zyskają redakcje zakorzenione w konkretnym miejscu. Znajomość mieszkańców, ciągłość relacji i możliwość sprawdzenia informacji u źródła mogą okazać się ich najważniejszym kapitałem. Zwłaszcza gdy wojna i dezinformacja wystawiają społeczne zaufanie na próbę. Jeśli generowanie tekstu staje się coraz łatwiejsze, a co kluczowe szybsze większego znaczenia nabierają wiarygodność, samodzielne rozpoznanie tematu i odpowiedzialność za publikowane słowo.

Patriotyzm współczesny: Kultura i zabytki

Fot. Anna Fidos, Panel „Kultura jako fundament wzrostu i źródło przewagi konkurencyjnej” – moderator Paweł Deląg (CEO, Cinergy Film),: Miłosz Bembinow (przewodniczący zarządu ZAiKS), Tomasz Kaczorowski (dyrektor, Olsztyński Teatr Lalek), Robert Piaskowski (dyrektor NCK), Jarosław Rabczenko (członek zarządu Urzędu Marszałkowskiego Woj. Dolnośląskiego) i Laurynas Šedvydis (przewodniczący Komisji ds. Praw Człowieka, litewski Seimas).Karpacz, 09.09.2026 r.

Filarem forum była kultura, rozumiana zarówno jako dziedzictwo materialne, jak i emocjonalna tkanka tożsamości narodowej. W panelach o zabytkach wybrzmiewał wyraźnie patriotyczny ton – to, co ocalałe, ma kształtować zbiorowe emocje i poczucie wspólnoty. Dyskutowano m.in. o wzroście znaczenia kultury w narracji o zrównoważonym rozwoju (“Kultura jako fundament wzrostu i źródło przewagi konkurencyjnej”) tym, czy Polskę stać na utrzymanie zabytków (Czy stać nas na zabytki? Re-use jako konieczność czy ekonomiczne ryzyko?), o roli właścicieli w systemie ich ochrony oraz – co szczególnie aktualne w kontekście geopolitycznym – o dziedzictwie kulturowym w obliczu kryzysów klimatycznych i wojny („Zabytki wobec kryzysów klimatycznych i wojny”, „Ochrona zasobów narodowego dziedzictwa kulturowego w czasie pokoju oraz na wypadek sytuacji kryzysowych lub wojny”).

Fot. Anna Fidos Panel “Po co nam kultura? Rzeczywista moc instytucji w świecie chaosu” – moderator Arkadiusz Lech (Fundacja Teatr Klasyki Polskiej) z panelistami: prof. Tomasz Kaczorowski (dyrektor, Olsztyński Teatr Lalek), Anna Mieczkowska (prezydent Kołobrzegu) i Katarzyna Syryjczyk-Słomska (Stowarzyszenie Kobiety w Centrum), Karpacz, 10.09.2026 r.

Ostatecznie XXXV Forum Ekonomiczne w Karpaczu wydaje się zwierciadłem lęków i nadziei swojej epoki. Sztuczna inteligencja, bezpieczeństwo i kultura nie są tu przypadkowym zestawieniem, lecz trzema odpowiedziami na to samo pytanie: jak zachować sens i ciągłość w świecie, który zdaje się przyspieszać szybciej, niż jesteśmy w stanie to pojąć? A fakt, że rozmowy o katastrofie toczą się na wieczornym bankiecie  to być może najbardziej ludzki z możliwych sposobów mierzenia się z niepokojem.

Agenda wydarzenia: https://api.forum-ekonomiczne.pl/uploads/26_Prog

Mikroskala wielkich pytań: przypadek Sokołowska

Ciekawym kontrapunktem dla tematów forum jest historia Sokołowska niewielkiej miejscowości na Dolnym Śląsku, powszechnie nazywana “polskim Davos” (choć historia mówi “szwajcarskim Sokołowsku”), w mikroskali ilustrującej procesy zachodzące w całej Europie Środkowej. Mieści się tam Sanatorium dr Brehmera – pierwsze na świecie uzdrowisko stworzone z myślą o leczeniu chorób płuc, w którym Olga Tokarczuk osadziła “Empuzjon”, a Krzysztof Kieślowski wyrastał na reżysera. Miejsce to, będące świadectwem XIX-wiecznej innowacyjności medycznej, przez lata będąc ruiną dziś odbudowywane od 2007 r. Przez Fundację Sztuki Współczesnej IN SITU funkcjonuje jako Międzynarodowe Laboratorium Kultury – przestrzeń dla sztuki, edukacji, badań i spotkań. Odbudowa pozostaje procesem, któremu towarzyszą festiwale, rezydencje artystyczne, wystawy i praca z archiwami. To miejsce wydaje się sprawdzać co naprawdę znaczą słowa powtarzane na wielkich forach. Dzięki temu Sokołowsko można będzie poprawnie nazywać „polskim Davos”. Zapraszamy na dolnośląską trasę turystyczną – z Karpacza do Sokołowska.

AUTORKA – Anna Fidos

Bio 

Anna Fidos – dyrektor ds rozwoju w Fundacji Sztuki Współczesnej In Situ. Ekspert zrównoważonego rozwoju w branży medialnej i spożywczej. Nauczyciel etyki w liceum, magister Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego.

https://www.linkedin.com/in/anna-fidos/

anna.fidos@sokolowsko, tel. 505-814-834